De Morgenster

Passie-evangelie naar Matteus

Geschreven door S.G. de Vos. Gepost in Bij de diensten in De Morgenster.

20170409 Passie MatteüsDe MiddagViering op 9 april a.s. in De Morgenster staat in het teken van het passie-evangelie naar Mattheüs. Op een bijzondere wijze zal dit evangelie gelezen worden. De diverse personen of groepen personen die in deze lezing het woord voeren worden vertolkt door een aantal lectoren en door de aanwezigen in de kerk. Deze gedramatiseerde lezing, zo wordt dat meestal genoemd, heeft zijn oorsprong in de vroege Christelijke kerk. Het is dus niets nieuws. In de Goede of Stille Week werden in de liturgie vanouds de lijdensverhalen gezongen die door de vier evangelisten zijn opgetekend.

De uitvoering

In de ‘vroege-kerk’ werden aan de gezongen passies eisen gesteld om de tekst het meest tot z’n recht te laten komen. De voorkomende personen in de tekst van het evangelie  werden verdeeld in partijen. Zo was de ene partij langzaam, de andere op een verhoogde toon en de derde in vlug tempo. Aanvankelijk werd het gehele passieverhaal door één diaken gezongen met inachtneming van deze tempi en toonhoogte. Bekend is dat vanaf ongeveer de tiende eeuw het verhaal door drie personen werd vertolkt. De tekst werd verdeeld over een verteller, een Christus-partij en een partij voor de overige personages en het volk. Weer later in de tijd worden de delen waar meer dan één persoon het woord voert door alle drie de lectoren gezongen, ieder op zijn eigen toonhoogte.

In de tijd

Sinds de vijfde eeuw werd in de Romeinse liturgie op Palmzondag de passie volgens Matteüs gezongen, op dinsdag die volgens Marcus, op woensdag die volgens Lucas en op vrijdag die volgens Johannes. In de kerken onder de Oecumene wordt nu veelal op Palmzondag het lijdensverhaal gelezen volgens het driejarige Evangelie leesrooster waarbij het voorbehouden is aan het Johannes evangelie om dat op de Goede Vrijdag te lezen. U kunt uit het voorgaande opmaken dat de passionen van o.a. Bach niets nieuws was in de kerk, in zoverre dat de vertolking wel op een andere wijze gebeurde, maar dat de bron de kerkelijke traditie was.

De viering

9 april, het is Palmzondag en het rooster van de kerk geeft aan dat dit jaar het Mattheüs Evangelie centraal staat. De tekst zal niet gezongen maar gelezen worden door drie lectoren. De aanwezigen hebben een deel in het geheel wanneer ‘het volk’ spreekt. Tussen de lezingen worden de koralen gezongen uit de Matteüs pasion van Johann Sebastiaan Bach  in de Nederlandse hertaling van Ria Borkent.  Deze hertaling is bekend geworden vanuit de uitvoering van de Nederlandstalige uitvoering van de Matteüs passion onder directie van Jan Leusink.

Kerk de Morgenster - Muilwijckstraat 1 - Papendrecht - 0786151714